فصل هشتم آيا شخص مريض يا اجير حبس مىشود ؟ برخى از فقيهان شيعه - رضوان اللّه عليهم - فتوا داده‌اند جايز نيست بدهكار مريض يا اجير زندانى شود به دليل قاعدهء « نفى ضرر » و قاعدهء « نفى حرج » چنان كه در مهذّب الاحكام ، عروة الوثقى و تحرير الوسيله آمده است . از اهل سنّت هم ، آن طور كه در حاشيهء جمل و حاشيهء اختيار آمده است ، چنين نظرى داده شده البته در حاشيهء اختيار حكم را مقيّد كرده به مريضى كه پرستار ندارد : آراى فقيهان شيعه 1 . آية اللّه سيّد محمد كاظم يزدى : اگر بدهكار مريضى باشد كه زندان براى او زيان دارد ، جواز حبس وى مشكل است چنان كه اگر مانع ديگرى داشته باشد ؛ مثلا اجير ديگرى باشد يا امر واجبى به گردن او باشد كه حبس با آن منافات داشته باشد . « 1 » 2 . امام خمينى : اگر بدهكار مريضى باشد كه حبس براى او زيان دارد يا اينكه پيش از حكم حبس ، اجير ديگرى شده باشد ظاهرا حبس او جايز نباشد . « 2 » 3 . آية اللّه سبزوارى : اگر حبس براى معسر زيان داشته باشد يا پيش از محكوميت ، اجير ديگرى شده باشد ، حبس او جايز نيست به جهت قاعدهء نفى ضرر و نفى حرج . « 3 » 4 . قضاء و شهاده ( در بحث بدهى ) : اگر محكوم عليه مريض باشد و حبس براى او

--> ( 1 ) . عروة الوثقى ، ج 3 ، ص 56 ، مسألهء 12 . ( 2 ) . تحرير الوسيله ، ج 2 ، ص 375 ، مسألهء 9 . ( 3 ) . مهذّب الاحكام ، ج 27 ، ص 90 ، مسألهء 15 .